PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA, czyli kod STOP 0x00000050, oznacza, że system Windows próbował odwołać się w jądrze do nieprawidłowego obszaru pamięci. Najczęściej winny jest uszkodzony RAM, sterownik, konflikt z oprogramowaniem zabezpieczającym albo błędy dysku. Pojedynczy BSOD może być przypadkowy, ale powtarzające się awarie wymagają uporządkowanej diagnostyki.
Co oznacza błąd PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA?
System Windows korzysta z pamięci RAM i pliku stronicowania na dysku. Część danych jądra systemu musi być dostępna bez opóźnienia, dlatego nie może zostać przeniesiona do zwykłej pamięci wirtualnej. Błąd 0x50 pojawia się wtedy, gdy kernel próbuje odczytać adres, który jest nieprawidłowy, został zwolniony albo nie zawiera oczekiwanych danych.
Sam komunikat nie wskazuje jeszcze konkretnego podzespołu. Przyczyną może być fizycznie uszkodzony moduł RAM, niestabilny profil XMP lub EXPO, wadliwy sterownik karty graficznej albo sieciowej, konflikt z antywirusem, uszkodzony wolumin NTFS lub problem z dyskiem SSD. Dlatego zamiast od razu reinstalować Windows, zacznij od ustalenia, co uruchomiło awarię.
Jak znaleźć winowajcę w Podglądzie zdarzeń?
Najpierw sprawdź log systemowy. Jeżeli system zapisał nazwę sterownika z rozszerzeniem .sys, dalsza diagnostyka będzie znacznie krótsza.
Wykonaj następujące czynności:
- Naciśnij Win + X i otwórz Podgląd zdarzeń.
- Przejdź do Dzienniki systemu Windows, a następnie otwórz System.
- Odszukaj zdarzenia BugCheck, Critical lub Error z godziny wystąpienia niebieskiego ekranu.
- Sprawdź szczegóły zdarzenia i zapisz kod błędu oraz nazwę pliku .sys, jeśli została podana.
Przykładowo nvlddmkm.sys może kierować uwagę na sterownik NVIDIA, ale nazwa modułu nie zawsze oznacza, że sam sterownik jest uszkodzony. Błąd sterownika może być skutkiem wadliwego RAM-u lub problemu z zasilaniem karty. Warto też sprawdzić pliki małych zrzutów w folderze C:\Windows\Minidump. Ich dokładniejsza analiza wymaga narzędzia WinDbg Preview albo pomocy serwisu.
Jak sprawdzić pamięć RAM?
Losowe awarie, pojawiające się podczas pracy w różnych aplikacjach, często wskazują na pamięć RAM. Jeżeli problem zaczął się po zmianie ustawień BIOS/UEFI, wyłącz profil XMP lub EXPO i sprawdź, czy system odzyska stabilność.
Diagnostyka pamięci Windows
To szybki test, który warto wykonać na początku:
- W menu Start wyszukaj Diagnostyka pamięci systemu Windows.
- Wybierz Uruchom ponownie teraz i sprawdź, czy występują problemy.
- Poczekaj na zakończenie testu i zaloguj się ponownie do Windows.
- Wynik odczytaj w Podglądzie zdarzeń, w sekcji Dzienniki systemu Windows, System. Szukaj wpisu MemoryDiagnostics-Results.
MemTest86 – dokładniejsza weryfikacja
Brak błędów w narzędziu Windows nie wyklucza problemu. MemTest86 uruchamia się z pendrive’a, niezależnie od zainstalowanego systemu, i lepiej wykrywa niestabilność modułów.
Przygotuj bootowalny pendrive, uruchom komputer z tego nośnika i pozostaw test na kilka przejść. Jeżeli pojawi się choć jeden błąd, pamięć nie jest stabilna. Test powtórz z pojedynczym modułem w każdym zalecanym slocie, aby rozróżnić uszkodzoną kość od problemu ze slotem lub ustawieniami.
Przed wyjęciem pamięci wyłącz komputer, odłącz zasilanie i rozładuj ładunki elektrostatyczne, dotykając metalowej części obudowy. Wyjmij moduły, sprawdź ich osadzenie i włóż je ponownie. Nie czyść styków agresywnymi środkami ani nie dotykaj ich palcami. W laptopie dostęp do RAM-u może wymagać zdjęcia pokrywy, a część pamięci bywa wlutowana.
Jak naprawić sterowniki i konflikty oprogramowania?
Jeśli BSOD zaczął się po aktualizacji sterownika, Windows Update albo instalacji programu działającego nisko w systemie, najpierw cofnij ostatnią zmianę. W Menedżerze urządzeń otwórz właściwości podejrzanego urządzenia, przejdź do zakładki Sterownik i użyj opcji Przywróć sterownik, jeżeli jest dostępna.
Najczęstsze obszary podejrzeń przedstawia tabela:
| Typ przyczyny | Typowe objawy | Działanie naprawcze |
|---|---|---|
| Sterownik GPU | Awaria podczas gier, filmu lub pracy z grafiką | Cofnięcie sterownika albo czysta instalacja przy użyciu DDU |
| Antywirus lub filtr systemowy | BSOD po aktualizacji zabezpieczeń albo Windows | Odinstalowanie dodatkowego antywirusa i pozostawienie jednego rozwiązania ochronnego |
| System plików lub dysk | Powolne działanie, błędy odczytu, zawieszanie | CHKDSK, kontrola SMART i kopia zapasowa danych |
| RAM | Awarie losowe, różne kody BSOD | Diagnostyka Windows i MemTest86 |
Czysta instalacja sterownika karty graficznej
Przy podejrzeniu sterownika GPU pobierz DDU oraz właściwy sterownik ze strony producenta karty lub laptopa. Następnie:
- Uruchom Windows w trybie awaryjnym przez Ustawienia, System, Odzyskiwanie i Uruchamianie zaawansowane.
- Otwórz DDU i wybierz opcję usunięcia sterownika oraz ponownego uruchomienia komputera.
- Po restarcie zainstaluj wcześniej pobrany sterownik.
- Sprawdź także sterowniki chipsetu ze strony producenta płyty głównej lub laptopa.
Jeżeli masz zainstalowany zewnętrzny antywirus, narzędzie VPN z własnym filtrem sieciowym albo aplikację zarządzającą sprzętem, odinstaluj podejrzany program testowo. Samo wyłączenie interfejsu może nie wystarczyć, ponieważ sterownik aplikacji nadal pozostaje w systemie. Dotyczy to także niektórych wersji HP Omen Hub, ASUS Armoury Crate, MSI Center i Razer Synapse, zwłaszcza gdy problem pojawił się bezpośrednio po ich aktualizacji.
Nie uruchamiaj pochopnie Driver Verifier. Narzędzie może celowo wywołać kolejne awarie, a przy nieprawidłowej konfiguracji uniemożliwić normalny start systemu. Używaj go dopiero po utworzeniu punktu przywracania i tylko wtedy, gdy wiesz, jak wejść do trybu awaryjnego. Po zakończeniu testu wyłącz je poleceniem:
verifier /reset
Jak naprawić dysk i pliki systemowe?
CHKDSK sprawdza system plików i powierzchnię dysku, SFC naprawia chronione pliki Windows, a DISM naprawia obraz systemu, z którego SFC pobiera pliki zastępcze. Otwórz Wiersz polecenia jako administrator i wykonaj procedurę:
- Sprawdź dysk poleceniem chkdsk C: /f /r. Jeśli system zaproponuje wykonanie testu po restarcie, zatwierdź je i uruchom komputer ponownie.
- Po uruchomieniu Windows wykonaj sfc /scannow i poczekaj na zakończenie skanowania.
- Jeżeli SFC nie naprawi wszystkich plików, uruchom DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth.
- Po zakończeniu DISM uruchom ponownie sfc /scannow, aby sprawdzić system na naprawionym obrazie.
CHKDSK z przełącznikiem /r może działać długo, szczególnie na dużym dysku HDD. Nie przerywaj procesu bez wyraźnej potrzeby. Przy podejrzeniu awarii nośnika najpierw skopiuj ważne dane. Status SMART możesz sprawdzić w narzędziu diagnostycznym producenta lub CrystalDiskInfo. Wynik Caution albo Bad traktuj jako sygnał do wykonania kopii zapasowej i przygotowania wymiany dysku, niezależnie od tego, co pokaże CHKDSK.
Jeżeli komputer nie uruchamia Windows, wejdź do środowiska odzyskiwania po kilku nieudanych startach i wybierz Rozwiązywanie problemów, Opcje zaawansowane. Znajdziesz tam tryb awaryjny, Wiersz polecenia, Przywracanie systemu oraz możliwość odinstalowania ostatniej aktualizacji.
Kiedy oddać komputer do serwisu?
Przed przekazaniem sprzętu zapisz wyniki testów i wykonaj kopię najważniejszych plików. Serwis jest rozsądnym wyborem, gdy występuje którykolwiek z poniższych sygnałów:
- MemTest86 wykazuje błędy, także po sprawdzeniu pojedynczych modułów.
- SMART dysku pokazuje stan Caution lub Bad, a system ma problemy z odczytem danych.
- BSOD-y pojawiają się losowo, pod obciążeniem lub z różnymi kodami mimo czystej instalacji sterowników.
- Problem rozpoczął się po zalaniu, upadku, przepięciu albo burzy.
- Komputer nie uruchamia się stabilnie nawet w trybie awaryjnym.
Jeśli test RAM-u i diagnostyka dysku są poprawne, a błąd nadal wraca, przyczyną może być płyta główna, kontroler pamięci, zasilacz albo przegrzewanie. Tego typu usterki wymagają pomiarów i podmiany podzespołów, dlatego dalsze przypadkowe reinstalacje systemu zwykle nie rozwiązują problemu.
